Τι είναι τα κουνούπια
Τα κουνούπια ανήκουν στην οικογένεια Culicidae, με περίπου 3500 είδη παγκοσμίως και 57 καταγεγραμμένα είδη στην Ελλάδα. Χαρακτηρίζονται από το λεπτό σώμα τους, τα μακριά πόδια, τα μεμβρανώδη φτερά και την επιμήκη προβοσκίδα που χρησιμοποιούν για αναρρόφηση.
Εκτός από τη γνωστή όχληση, τα κουνούπια μπορούν να μεταφέρουν σοβαρές ασθένειες, γι’ αυτό θεωρούνται έντομα μεγάλης υγειονομικής σημασίας.
Πού συναντάμε τα κουνούπια
Τα κουνούπια αναπτύσσονται σε περιοχές με νερό και υγρασία. Συνήθως εμφανίζονται γύρω από:
-
λίμνες και έλη
-
στάσιμα νερά σε αυλές και εξωτερικούς χώρους
-
βαρέλια, δεξαμενές και πιθάρια
-
φρεάτια και υδρορροές
-
διαρροές νερού
Τα θηλυκά αναζητούν ανθρώπους και ζώα κυρίως το σούρουπο και τη νύχτα.
Κύκλος ζωής κουνουπιού
Ο κύκλος ζωής περιλαμβάνει τέσσερα στάδια:
-
Αυγά
Το θηλυκό τα τοποθετεί στην επιφάνεια του νερού. Απαιτεί γεύμα αίματος για να ωριμάσουν. -
Προνύμφες
Τρέφονται με μικροοργανισμούς και οργανικά υπολείμματα. Αναπνέουν με ειδικούς αεραγωγούς τόσο κάτω όσο και πάνω από το νερό. -
Νύμφες
Παραμένουν στο νερό έως την εμφάνιση του ενήλικου εντόμου. -
Ενήλικα
Ζουν από μερικές ημέρες έως εβδομάδες. Τα θηλυκά τσιμπούν για να τραφούν με αίμα, ενώ τα αρσενικά τρέφονται με νέκταρ.
Είδη κουνουπιών στην Ελλάδα
Στη χώρα μας συναντάμε τρία κυρίως γένη:
Anopheles spp.
Ο φορέας της ελονοσίας και άλλων ασθενειών όπως φιλαρίαση και εγκεφαλίτιδα.
Αναγνωρίζεται από τη στάση του σώματος σε ευθεία γραμμή με την προβοσκίδα.
Culex spp.
Το πιο κοινό κουνούπι.
Αναπτύσσεται σε στάσιμα νερά και μπορεί να μεταδώσει ορισμένες λοιμώξεις υπό κατάλληλες συνθήκες.
Aedes spp.
Φορέας του κίτρινου πυρετού και δάγκειου πυρετού.
Εδώ ανήκει και το κουνούπι τίγρης Aedes albopictus με τον χαρακτηριστικό μαυρόασπρο χρωματισμό.
Κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία
Τα κουνούπια θεωρούνται ενδιάμεσοι ξενιστές παθογόνων μικροοργανισμών και μπορούν να συμβάλουν στη μετάδοση:
-
ελονοσίας
-
κίτρινου πυρετού
-
δάγκειου πυρετού
-
φιλαρίασης
-
εγκεφαλίτιδας
-
διαφόρων ιώσεων
Η επικινδυνότητα εξαρτάται από το είδος, το περιβάλλον και τις τοπικές συνθήκες.
Συμπεριφορά και συνήθειες
Τα κουνούπια είναι πιο ενεργά:
-
το σούρουπο
-
τη νύχτα
-
σε περιβάλλοντα με υψηλή υγρασία
-
κοντά σε πηγές νερού
Ελκύονται από το διοξείδιο του άνθρακα, το σωματικό άρωμα και τη θερμότητα του ανθρώπινου σώματος.
Τρόποι εξάπλωσης
Τα κουνούπια εξαπλώνονται μέσω:
-
στάσιμων νερών σε αυλές και κοινόχρηστους χώρους
-
συστημάτων άρδευσης
-
βαρελιών και φυτοδοχείων
-
φρεατίων και σωλήνων με υγρασία
-
φυσικών λιμνών ή τεχνητών λιμνών
Η παραμικρή ποσότητα στάσιμου νερού αρκεί για την ανάπτυξη προνυμφών.
Καταπολέμηση των κουνουπιών
Η αντιμετώπιση χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες.
Ακμαιοκτονία
Ψεκασμός επιφανειών όπου αναπαύονται τα ενήλικα κουνούπια.
Χρησιμοποιούνται ψεκαστήρες χαμηλής πίεσης ή νεφελοψεκαστήρες.
Τα σκευάσματα που εφαρμόζονται είναι άοσμα, άχρωμα και ασφαλή για ανθρώπους και κατοικίδια.
Προνυμφοκτονία
Έλεγχος των προνυμφών σε στάσιμα νερά με ειδικά σκευάσματα σε μορφή υγρού, κόκκων ή κάψουλας.
Εφαρμόζεται σε φρεάτια, υπόγεια ύδατα, λιμνάζοντα νερά και περιοχές με συγκεντρώσεις υγρασίας.
Η επιλογή της τεχνικής εξαρτάται από τον χώρο, την έκταση και το στάδιο ανάπτυξης που θέλουμε να ελέγξουμε.
