Τι είναι οι ψύλλοι
Οι ψύλλοι είναι εξωτερικά παράσιτα που ζουν σε στενή επαφή με ζώα και ανθρώπους. Τρέφονται αποκλειστικά με αίμα και είναι γνωστοί για την ικανότητά τους να προκαλούν ερεθισμούς, αλλεργικές αντιδράσεις αλλά και σοβαρές ασθένειες. Το σώμα τους είναι πεπλατυσμένο και εξαιρετικά σκληρό, γεγονός που τους επιτρέπει να αντέχουν σε πίεση και να κινούνται εύκολα μέσα σε τρίχωμα ή υφάσματα.
Πού συναντάμε τους ψύλλους
Οι ψύλλοι εντοπίζονται συχνά σε κατοικίδια ζώα, φωλιές, υφάσματα, χαλιά και κρεβάτια. Εμφανίζονται επίσης σε αυλές και εξωτερικούς χώρους όπου υπάρχουν ζώα ή σημεία με οργανικά υπολείμματα. Σε κατοικίες μπορούν να εξαπλωθούν γρήγορα, ιδίως όταν υπάρχει θερμότητα και υγρασία.
Κύκλος ζωής των ψύλλων
Ο κύκλος ζωής τους περιλαμβάνει τέσσερα στάδια. Μόνο το πέντε τοις εκατό του πληθυσμού είναι ενήλικο. Τα υπόλοιπα στάδια παραμένουν κρυφά στο περιβάλλον.
-
Αυγό
Αποτελούν περίπου το μισό του πληθυσμού. Γεννιούνται στο σώμα του ξενιστή και πέφτουν στον χώρο. Εκκολάπτονται μέσα σε μία ή δύο ημέρες. -
Προνύμφη
Αντιπροσωπεύουν το τριάντα πέντε τοις εκατό. Τρέφονται με οργανικές ύλες σε χαλιά και πατώματα. Το στάδιο μπορεί να διαρκέσει από οκτώ έως είκοσι τέσσερις ημέρες ή περισσότερο. -
Νύμφη
Αποτελούν το δέκα τοις εκατό. Κλείνονται σε ένα κουκούλι και παραμένουν εκεί για εβδομάδες ή μήνες μέχρι να βρουν ξενιστή. -
Ενήλικο έντομο
Αντιπροσωπεύει μόνο το πέντε τοις εκατό. Αναζητά αίμα και αναπαράγεται γρήγορα όταν βρει κατάλληλο ξενιστή.
Χαρακτηριστική συμπεριφορά
Οι ψύλλοι δεν έχουν φτερά αλλά διαθέτουν ισχυρά πίσω πόδια που τους επιτρέπουν να κάνουν άλματα έως και διακόσιες φορές το μήκος τους. Παραμένουν κρυμμένοι σε τρίχωμα, υφάσματα και μικρές χαραμάδες. Ενεργοποιούνται από την κίνηση και τη θερμότητα και πηδούν για να εντοπίσουν ξενιστή.
Κίνδυνοι και προβλήματα που προκαλούν
Οι ψύλλοι μπορούν να μεταδώσουν μικροοργανισμούς που συνδέονται με ασθένειες όπως:
Σαλμονέλωση
Μελιταίος πυρετός
Τύφος
Εγκεφαλίτιδα
Δερματικές φλεγμονές και μολύνσεις
Επίσης προκαλούν έντονη φαγούρα και ερεθισμό τόσο σε ανθρώπους όσο και σε ζώα.
Είδη ψύλλων
Τα πιο γνωστά είδη που συναντώνται συχνά είναι:
Ψύλλος της γάτας Ctenocephalides felis
Ψύλλος του σκύλου Ctenocephalides canis
Ερεθιστικός ψύλλος του ανθρώπου Pulex irritans
Ψύλλος των αρουραίων Nosopsyllus fasciatus
Ανατολικός ψύλλος των αρουραίων Xenopsylla cheopis
Τρόποι εξάπλωσης
Οι ψύλλοι μεταφέρονται μέσω κατοικίδιων ζώων, ρούχων ή αντικειμένων που έχουν έρθει σε επαφή με μολυσμένο περιβάλλον. Μπορούν να εξαπλωθούν γρήγορα σε κλειστούς χώρους λόγω της ικανότητάς τους να αναπαράγονται πολλές φορές μέσα σε σύντομο διάστημα.
Καταπολέμηση των ψύλλων
Η καταπολέμηση απαιτεί συνδυασμό υπολειμματικών ψεκασμών και προνυμφοκτόνων σκευασμάτων. Συνήθως χρειάζονται δύο εφαρμογές σε διάστημα επτά ημερών για να καλυφθούν όλα τα στάδια του κύκλου ζωής. Οι ψεκασμοί στοχεύουν ενήλικα, προνύμφες και αυγά ώστε να επιτευχθεί πλήρης εξάλειψη.
