Τι είναι οι τερμίτες
Οι τερμίτες είναι μικρά έως μεσαίου μεγέθους έντομα με μήκος από 3 έως 22 χιλιοστά. Ζουν σε αποικίες με πολύπλοκη κοινωνική δομή και προσβάλλουν ξύλινες κατασκευές προκαλώντας εκτεταμένες φθορές. Ανήκουν στην τάξη Isoptera, η οποία περιλαμβάνει περίπου δύο χιλιάδες είδη σε όλο τον κόσμο.
Οι αποικίες τους μπορεί να βρίσκονται είτε κάτω από την επιφάνεια του εδάφους είτε πάνω από αυτό, δημιουργώντας στοές και θαλάμους που επιτρέπουν την πρόσβαση σε ξύλα και κτίρια.
Πού τους συναντάμε
Οι τερμίτες εμφανίζονται την άνοιξη ή το φθινόπωρο με τη μορφή φτερωτών εντόμων, σε διαδικασία σμηνουργίας για δημιουργία νέας φωλιάς.
Τυπικά σημεία εμφάνισης:
-
Κάτω από το έδαφος
-
Σε ξύλινα δοκάρια
-
Σε πατώματα και ξύλινα πλαίσια
-
Σε παλιές ξύλινες κατασκευές
-
Σε υπόγεια ή σημεία με υγρασία
Η προσβολή συχνά δεν γίνεται άμεσα αντιληπτή επειδή οι τερμίτες ζουν κρυμμένοι μέσα στο ξύλο ή στο έδαφος.
Κύκλος ζωής των τερμιτών
Ο κύκλος ζωής των τερμιτών έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της πολυμορφίας των ατόμων στην κοινωνία.
-
Αυγό και νύμφες
Η βασίλισσα γεννά χιλιάδες αυγά κατά τη διάρκεια της ζωής της. Τα αυγά εξελίσσονται σε νύμφες, οι οποίες τρέφονται από εργάτες και στη συνέχεια μεταμορφώνονται σε διάφορους ρόλους. -
Εργάτες
Άτομα χωρίς μεταμορφώσεις, τυφλά και ανοιχτόχρωμα, υπεύθυνα για δημιουργία στοών, συλλογή τροφής και φροντίδα των νεαρών. -
Οπλίτες
Έχουν μεγάλο κεφάλι και ισχυρές γνάθους. Ο ρόλος τους είναι να προστατεύουν την αποικία από εχθρούς. -
Αναπαραγωγικά άτομα
Περιλαμβάνουν τον βασιλιά, τη βασίλισσα και τα φτερωτά άτομα που σμηνουργούν κατά τις θερμές εποχές για να δημιουργήσουν νέες φωλιές.
Μορφολογικές διαφορές τερμιτών και μυρμηγκιών
Οι τερμίτες συχνά συγχέονται με φτερωτά μυρμήγκια, όμως υπάρχουν βασικές διαφορές:
-
Το σώμα των τερμιτών είναι σχεδόν σε ένα κομμάτι, χωρίς λεπτό μίσχο.
-
Οι πτέρυγες τους έχουν ίδιο μήκος, σε αντίθεση με τα μυρμήγκια όπου οι μπροστινές είναι μεγαλύτερες.
-
Το κεφάλι των τερμιτών είναι πιο ομοιόμορφο και όχι στενό όπως των μυρμηγκιών.
Κοινωνική δομή των τερμιτών
Οι τερμίτες ζουν σε πολύ οργανωμένες κοινωνίες με διακριτά μέλη:
Βασιλιάς
Γονιμοποιεί τη βασίλισσα και προέρχεται από τα φτερωτά αναπαραγωγικά.
Βασίλισσα
Ζει έως 30 χρόνια και μπορεί να παράγει χιλιάδες αυγά. Είναι το κεντρικό άτομο της αποικίας.
Εργάτες
Στείρα και τυφλά άτομα που εκτελούν το μεγαλύτερο μέρος της εργασίας.
Οπλίτες
Προστατεύουν την αποικία με ισχυρές γνάθους.
Νύμφες
Μετά την ολοκλήρωση της ανάπτυξής τους μεταμορφώνονται ανάλογα με τις ανάγκες της αποικίας.
Είδη τερμιτών
Υπάρχουν τρεις κύριες κατηγορίες τερμιτών:
Τερμίτες υγρού ξύλου
Ζουν σε ξύλο με υψηλή υγρασία. Δημιουργούν μικρότερους πληθυσμούς και δεν κατασκευάζουν αγωγούς.
Τερμίτες ξηρού ξύλου
Ζουν σε υγιές ξύλο και δημιουργούν θαλάμους οι οποίοι αναγνωρίζονται από τα περιττώματα που απορρίπτουν έξω από το ξύλο.
Υπόγειοι τερμίτες
Οι πιο καταστροφικοί. Ζουν μέσα στο έδαφος και κατασκευάζουν στοές μέχρι να φτάσουν στο ξύλο. Μπορούν να διαπεράσουν και οικοδομικά υλικά.
Τρόποι εξάπλωσης
Η εξάπλωση των τερμιτών γίνεται μέσω:
-
Σμηνουργίας φτερωτών ατόμων
-
Επαφής ξύλων με υγρασία ή έδαφος
-
Στοών που διαπερνούν δομικά υλικά
-
Αποικιών που αναπτύσσονται υπόγεια
-
Ξύλινων αντικειμένων που μεταφέρονται από χώρο σε χώρο
Καταπολέμηση των τερμιτών
αντιμετώπιση πραγματοποιείται με ειδικές τεχνικές εφαρμογές:
Έγχυση εντομοκτόνου σκευάσματος
Γίνονται μικρές οπές στο ξύλο ή στο έδαφος και εισάγεται το σκεύασμα. Η ουσία διανέμεται σε όλη την αποικία μέσω τροφάλλαξης.
Περιμετρική εφαρμογή
Γίνεται περιμετρικά στο κτήριο για δημιουργία φραγμού που εμποδίζει τα άτομα της αποικίας να προσεγγίσουν το ξύλο.
